Giữa lòng Nam London sôi động, có một biểu tượng bóng đá không chỉ đại diện cho một quận huyện, mà còn là hiện thân của sự kiên trì và bản sắc Anh quốc thuần túy. Crystal Palace Football Club, với biệt danh “The Eagles”, đã viết nên một trong những câu chuyện thú vị và gây tranh cãi nhất trong lịch sử túc cầu xứ sở sương mù. Từ những mảnh kính của Cung điện Pha lê đến chiếc cúp FA Cup lịch sử năm 2025, đội bóng này đã chứng minh rằng: Tầm vóc của một CLB không chỉ đo bằng số lượng danh hiệu, mà còn bằng lòng quả cảm trước những nghịch cảnh. Cụ thể hãy cùng khám phá hành trình lịch sử CLB Crystal Palace nhé!
Chi tiết hành trình lịch sử CLB Crystal Palace
Nguồn gốc gây tranh cãi và di sản từ thời sơ khai (1861 – 1905)
Lịch sử của Crystal Palace là một mê cung của những mốc thời gian đan xen. Trong nhiều thập kỷ, năm 1905 được coi là cột mốc khai sinh chính thức. Tuy nhiên, các nghiên cứu lịch sử gần đây đã chỉ ra mối liên hệ mật thiết với Crystal Palace Cricket Club, được thành lập từ năm 1861. Các vận động viên cricket thời đó đã thành lập đội bóng đá để duy trì thể lực vào mùa đông, biến họ trở thành một trong những đội bóng chuyên nghiệp lâu đời nhất thế giới còn tồn tại đến nay.
Theo các chuyên gia từ bsports, đội bóng sơ khai này không chỉ dạo chơi; họ là những “kiến trúc sư” đặt nền móng cho bóng đá hiện đại. Năm 1863, đại diện của Crystal Palace đã tham gia thành lập Hiệp hội Bóng đá Anh (The FA). Họ cũng là một trong những cái tên ghi danh vào mùa giải FA Cup đầu tiên (1871-72). Dù đội bóng nghiệp dư này từng giải thể vào năm 1876, nhưng tinh thần của nó đã được kế thừa trọn vẹn khi phiên bản chuyên nghiệp hiện tại ra đời vào ngày 10 tháng 9 năm 1905.
Sự hình thành bản sắc: Từ “những người thợ kính” đến “đại bàng”
Trong giai đoạn đầu, đội bóng được gọi là The Glaziers (Những người thợ kính) – một cái tên gợi nhớ đến công trình kiến trúc bằng kính khổng lồ Crystal Palace tại triển lãm thế giới năm 1851. Họ nhanh chóng thăng tiến từ Southern League lên Football League vào năm 1920. Sân vận động Selhurst Park được khánh thành vào năm 1924, trở thành nhà của CLB cho đến tận ngày nay.
Bước ngoặt về hình ảnh diễn ra vào năm 1973 dưới thời HLV huyền thoại Malcolm Allison. Với tham vọng thay đổi tư duy và tầm vóc CLB, ông đã đổi biệt danh thành The Eagles (Đại bàng) và chuyển sang tông màu đỏ – xanh đậm đầy mạnh mẽ lấy cảm hứng từ CLB Barcelona. Kể từ đó, hình ảnh chú đại bàng sải cánh đã trở thành biểu tượng cho sự khát khao và tinh thần chiến đấu bất khuất của đội bóng Nam London.
Kỷ nguyên vàng và những thăng trầm tại giải đấu cao nhất
Cuối thập niên 1980 và đầu 1990 được coi là “Thời đại hoàng kim” đầu tiên của Palace. Dưới sự dẫn dắt của Steve Coppell, đội bóng đã lọt vào trận chung kết FA Cup năm 1990, tạo nên màn rượt đuổi tỷ số 3-3 kịch tính với Manchester United trước khi thất bại ở trận đá lại. Một năm sau, họ đạt thứ hạng cao nhất trong lịch sử CLB: Vị trí thứ 3 tại giải vô địch quốc gia Anh mùa 1890-91.
Khi Premier League ra đời năm 1992, Crystal Palace tự hào là một trong những thành viên sáng lập. Tuy nhiên, lịch sử sau đó là một chuỗi ngày “yo-yo” – thuật ngữ ám chỉ các đội bóng liên tục lên và xuống hạng. Dù gặp nhiều khó khăn về tài chính, thậm chí suýt phá sản vào năm 2010, nhưng chính tình yêu của người hâm mộ và sự xuất hiện của các nhà đầu tư tâm huyết đã cứu sống đội bóng ngay bên bờ vực thẳm.
Đỉnh cao chói lọi: Chức vô địch FA Cup 2024-2025 và kỷ nguyên Glasner
Sau hơn một thập kỷ bám trụ kiên cường tại Premier League, Crystal Palace đã tạo nên cú sốc lớn nhất lịch sử CLB vào mùa giải 2024-2025. Dưới bàn tay chiến thuật của HLV Oliver Glasner, Palace không còn là đội bóng chỉ biết phòng ngự phản công. Họ chơi thứ bóng đá hiện đại, tốc độ và đầy thực dụng.
Hành trình kỳ diệu tại Wembley
Ngày 17 tháng 5 năm 2025 sẽ mãi được khắc ghi trong lịch sử CLB. Tại thánh đường Wembley, trước sự chứng kiến của hàng triệu khán giả, Crystal Palace đã đánh bại gã khổng lồ Manchester City với tỷ số 1-0. Bàn thắng lịch sử của Eberechi Eze và pha cản phá penalty ngoạn mục của Dean Henderson đã mang về chiếc cúp FA lần đầu tiên sau 120 năm chờ đợi.
Thử thách tại trời Âu và bước tiến năm 2026
Chức vô địch FA Cup đã mang về tấm vé tham dự UEFA Europa League 2025-26. Dù gặp phải những rắc rối hy hữu về thủ tục hành chính với UEFA (lỗi quên kiểm tra email đăng ký cầu thủ dẫn đến bị loại đáng tiếc), CLB đã cho thấy thái độ chuyên nghiệp khi quyết liệt kháng cáo để bảo vệ quyền lợi. Đến đầu năm 2026, Palace đang tập trung vào việc hiện đại hóa quy trình quản lý và nâng cấp học viện trẻ, nơi từng sản sinh ra những Wilfried Zaha hay Aaron Wan-Bissaka.
Thống kê các cột mốc lịch sử quan trọng
| Giai đoạn | Sự kiện trọng đại |
|---|---|
| 1861 – 1863 | Thành lập đội bóng nghiệp dư và góp công khai sinh ra Hiệp hội bóng đá Anh (FA). |
| 1905 | Chính thức thành lập CLB chuyên nghiệp Crystal Palace F.C. tại Cung điện Pha lê. |
| 1924 | Khánh thành sân vận động Selhurst Park – biểu tượng của Nam London. |
| 1990 – 1991 | Á quân FA Cup và đạt vị trí thứ 3 giải vô địch quốc gia (thành tích cao nhất lịch sử). |
| 2013 – 2024 | Thiết lập kỷ lục về số năm liên tiếp trụ lại Premier League. |
| 2024 – 2025 | Vô địch FA Cup và giành quyền tham dự đấu trường châu Âu. |
Sân vận động Selhurst Park: Pháo đài của sự cuồng nhiệt
Theo tìm hiểu của những người từng đăng ký bsport, nói đến Crystal Palace mà không nhắc tới Selhurst Park là một thiếu sót lớn. Đây không phải là sân vận động sang trọng nhất, nhưng lại là nơi có bầu không khí náo nhiệt bậc nhất nước Anh. Khán đài Holmesdale Road với những nhóm cổ động viên “Ultras” luôn tạo ra những âm thanh sấm sét, biến nơi đây thành nỗi khiếp sợ cho bất kỳ đội bóng lớn nào mỗi khi hành quân đến Nam London.
Trải qua lịch sử CLB Crystal Palace hơn 120 năm với đủ mọi cung bậc cảm xúc, Crystal Palace không còn là cái bóng của những người hàng xóm giàu có tại London như Chelsea hay Arsenal. Họ có con đường riêng, một con đường được xây đắp bằng lòng trung thành và tinh thần cộng đồng mạnh mẽ. Với chức vô địch FA Cup làm bàn đạp, tương lai của “Bầy đại bàng” đang rộng mở hơn bao giờ hết.
